Zirai don tehlikesi hangi sıcaklıklarda başlar?

Hava sıcaklığı 2°C ile 0°C arasında hafif don, 0°C ile -2°C arasında orta don, -2°C altında ise kuvvetli zirai don sınıfına girer. Açıkta ve çukur taban arazilerde yer radyasyon kaybı nedeniyle yer yüzeyi hava sıcaklığından 2-3 derece daha soğuk olabilir.

Zirai don sırasında meyve ve sebzeler nasıl korunur?

Yağmurlama sulama sistemleri (suyun donarken ortama ısı vermesi prensibi), rüzgar pervaneleriyle sıcak üst havanın tabana indirilmesi ve kontrollü dumanlama yöntemleri en yaygın aktif don koruma tedbirleridir.

Zirai ilaçlama için en uygun rüzgar hızı nedir?

İlaç damlacıklarının hedefe ulaşabilmesi ve çevre parsellere sürüklenmemesi için rüzgar hızının saatte 15 km/s altında olması gerekir. Sıcaklığın 28°C üzerinde olduğu öğle saatlerinde ilaç buharlaşması ve yaprak yanması riski nedeniyle ilaçlama önerilmez.

Çiftçi & Üretici Erken Uyarı Sistemi

Zirai Don Erken Uyarı & Toprak Sıcaklıkları

Türkiye'nin ana tarım ve seracılık havzaları için gece beklenen en düşük sıcaklıklar, zirai don risk seviyesi, toprak yüzey/kök sıcaklığı ve ilaçlama uygunluk şartları.

Son Güncelleme: Bugün 07:21Toprak Katmanı: 0 cm & 6 cm

Türkiye genelinde tarım havzalarında kritik bir zirai don tehlikesi saptanmadı.

Tarım Havzası

Manisa (Gediz Ovası)

Bağcılık (Üzüm), Zeytin & Meyve

Don Riski Yok

Gece En Düşük

+10°C

Gündüz: 13°C

Toprak Sıcaklığı

11.8°C

6 cm kök: 13.6°C

İlaçlama Durumu

Uygun

Rüzgar: 11 km/s

Tarımsal Tavsiye:Zirai don tehlikesi beklenmiyor. Gelişim normal seyrinde.

Tarım Havzası

Malatya Ovası

Kayısı & Sert Çekirdekliler

Don Riski Yok

Gece En Düşük

+10°C

Gündüz: 10°C

Toprak Sıcaklığı

9°C

6 cm kök: 10.6°C

İlaçlama Durumu

Uygun

Rüzgar: 1 km/s

Tarımsal Tavsiye:Zirai don tehlikesi beklenmiyor. Gelişim normal seyrinde.

Tarım Havzası

Adana (Çukurova)

Narenciye, Pamuk, Mısır & Soya

Don Riski Yok

Gece En Düşük

+17°C

Gündüz: 17°C

Toprak Sıcaklığı

16.5°C

6 cm kök: 18.4°C

İlaçlama Durumu

Uygun

Rüzgar: 10 km/s

Tarımsal Tavsiye:Zirai don tehlikesi beklenmiyor. Gelişim normal seyrinde.

Tarım Havzası

Konya Havzası

Buğday, Arpa, Şeker Pancarı

Don Riski Yok

Gece En Düşük

+7°C

Gündüz: 7°C

Toprak Sıcaklığı

6.7°C

6 cm kök: 8.3°C

İlaçlama Durumu

Uygun

Rüzgar: 2 km/s

Tarımsal Tavsiye:Zirai don tehlikesi beklenmiyor. Gelişim normal seyrinde.

Tarım Havzası

Antalya (Kumluca & Serik)

Örtüaltı Seracılık & Narenciye

Don Riski Yok

Gece En Düşük

+15°C

Gündüz: 18°C

Toprak Sıcaklığı

16.2°C

6 cm kök: 16.2°C

İlaçlama Durumu

Rüzgarlı

Rüzgar: 17 km/s

Tarımsal Tavsiye:Zirai don tehlikesi beklenmiyor. Gelişim normal seyrinde.

Tarım Havzası

Ordu & Giresun Kıyıları

Fındık & Kivi

Don Riski Yok

Gece En Düşük

+11°C

Gündüz: 14°C

Toprak Sıcaklığı

15°C

6 cm kök: 15°C

İlaçlama Durumu

Uygun

Rüzgar: 11 km/s

Tarımsal Tavsiye:Zirai don tehlikesi beklenmiyor. Gelişim normal seyrinde.

Tarım Havzası

Şanlıurfa (Harran Ovası)

Pamuk, Kırmızı Mercimek & Buğday

Don Riski Yok

Gece En Düşük

+13°C

Gündüz: 15°C

Toprak Sıcaklığı

13.9°C

6 cm kök: 15.2°C

İlaçlama Durumu

Uygun

Rüzgar: 4 km/s

Tarımsal Tavsiye:Zirai don tehlikesi beklenmiyor. Gelişim normal seyrinde.

Tarım Havzası

Aydın (Büyük Menderes)

İncir, Zeytin & Pamuk

Don Riski Yok

Gece En Düşük

+10°C

Gündüz: 11°C

Toprak Sıcaklığı

8.1°C

6 cm kök: 11.6°C

İlaçlama Durumu

Uygun

Rüzgar: 3 km/s

Tarımsal Tavsiye:Zirai don tehlikesi beklenmiyor. Gelişim normal seyrinde.

Tarım Havzası

Bursa (İnegöl & Yenişehir)

Şeftali, Armut & Sanayi Domatesi

Don Riski Yok

Gece En Düşük

+8°C

Gündüz: 11°C

Toprak Sıcaklığı

10.9°C

6 cm kök: 12.4°C

İlaçlama Durumu

Uygun

Rüzgar: 10 km/s

Tarımsal Tavsiye:Zirai don tehlikesi beklenmiyor. Gelişim normal seyrinde.

Tarım Havzası

Mersin (Erdemli & Silifke)

Limon, Çilek, Muz & Erken Erik

Don Riski Yok

Gece En Düşük

+16°C

Gündüz: 16°C

Toprak Sıcaklığı

14.4°C

6 cm kök: 16.8°C

İlaçlama Durumu

Uygun

Rüzgar: 8 km/s

Tarımsal Tavsiye:Zirai don tehlikesi beklenmiyor. Gelişim normal seyrinde.

Tarım Havzası

Rize & Doğu Karadeniz

Çay & Narenciye

Don Riski Yok

Gece En Düşük

+12°C

Gündüz: 15°C

Toprak Sıcaklığı

14.4°C

6 cm kök: 15.2°C

İlaçlama Durumu

Uygun

Rüzgar: 10 km/s

Tarımsal Tavsiye:Zirai don tehlikesi beklenmiyor. Gelişim normal seyrinde.

Tarım Havzası

Tokat (Kazova & Erbaa)

Asma Yaprağı, Domates & Biber

Don Riski Yok

Gece En Düşük

+8°C

Gündüz: 11°C

Toprak Sıcaklığı

10.2°C

6 cm kök: 11.2°C

İlaçlama Durumu

Uygun

Rüzgar: 2 km/s

Tarımsal Tavsiye:Zirai don tehlikesi beklenmiyor. Gelişim normal seyrinde.

Zirai Don Sınıflandırması & Kritik Eşikler

Hafif Don (0°C ile +2°C)

Çukur taban alanlarda radyasyon kaybıyla yer seviyesi sıfırın altına inebilir. Erken açan badem, kayısı ve taze sebze fideleri risk altındadır.

Orta Don (-2°C ile 0°C)

Çiçekte veya meyve bağlamış neredeyse tüm meyve ağaçlarında hücre patlaması ve meyve dökümü yapar. Seralarda aktif soba/ısıtıcı gerekir.

Kuvvetli Don (-2°C altı)

Gövde kabuk çatlaması ve fidan kurumalarına yol açan en tehlikeli aşamadır. Yağmurlama sulama veya rüzgar makineleri kesintisiz çalıştırılmalıdır.

Sıkça Sorulan Sorular (Zirai Don & Tarım)

Toprak sıcaklığı tohum ekimi için neden önemlidir?

Birçok kültür bitkisi tohumu (mısır, pamuk, ayçiçeği, fasulye vb.) çimlenmek için minimum 10-12°C toprak sıcaklığına ihtiyaç duyar. Soğuk toprağa ekilen tohumlar çürüme ve kök boğazı hastalıklarına yakalanır.

Radyasyon donu ile adveksiyon (rüzgarlı) don farkı nedir?

Radyasyon donu bulutsuz ve rüzgarsız gecelerde yerin ısısını uzaya yaymasıyla olur, dumanlama ve pervaneyle önlenebilir. Adveksiyon donu ise kutupsal soğuk hava kütlesinin rüzgarla taşınmasıyla oluşur ve korunması çok daha güçtür.